Dünya Sağlık Örgütü 2003 yılından beri her eylül ayının onuncu gününü “Dünya İntiharı Önleme Günü” olarak belirlemiştir. Her yıl 10 Eylül tarihinde kutlanan Dünya İntiharı Önleme Günü, intihar vakalarının önlenmesi amacıyla toplumda farkındalık oluşturmak ve ruh sağlığı hizmetlerini güçlendirmek için önemli bir fırsattır. 2025 yılında Dünya İntiharı Önleme Günü’ nün ana teması “İntiharla İlgili Anlatıyı Değiştirmek; Konuşmayı Başlat” olarak belirlenmiştir. İntihar, dünya genelinde önlenebilir bir halk sağlığı sorunu olarak kabul edilmektedir. İntihar fark edilen belirtiler ve uygun müdahalelerle önlenebilir bir durumdur. Bu nedenle toplumun tüm kesimlerinde intiharla ilgili farkındalık oluşturulması büyük önem taşımaktadır. Bazı davranışlar intihar riski açısından uyarıcı olabilir. Umutsuzluk, değersizlik hissi, ölüm hakkında konuşmalar, ani ruh hali değişimleri, sosyal çevreden uzaklaşma gibi durumlar gözlemlendiğinde dikkatli olunmalı ve bu kişilere destek olunmalıdır. Bu tür belirtiler, bireyin içinde bulunduğu psikolojik yükü taşıyamadığının ve yardım ihtiyacının bir göstergesi olabilir. Eğer çevrenizdeki bir kişi;

• Hayatına son vermek istediğinden veya acılarından kurtulma arzularından bahsediyorsa,
• İnternette veya çevresinde kendine zarar verebilecek yöntemleri araştırıyorsa
• Alkol veya madde kullanımını artırıyorsa
• Değerli eşyalarını dağıtıyor ve çevresindekilerle vedalaşıyorsa
• Kendi içine çekiliyor veya kendini sosyal ortamlardan koparmaya çalışıyorsa,
• Başkalarına yük olmaya başladığından bahsediyorsa,

İntihar riski taşıyor olabilir. Bu işaretleri gözlemliyorsanız o kişiyi mutlaka ilgili uzmana yönlendirin. Sosyal yaşamın her alanında intihar konusunda açık, samimi ve yargılayıcı olmayan bir iletişim ortamı oluşturulması oldukça önemlidir. Ruh sağlığıyla ilgili sorunların açıkça konuşulabilmesi, bireylerin yalnız olmadıklarını hissetmeleri ve yaşadıkları duyguların anlaşılması, intihar riskini azaltan önemli etkenlerdir. Bu noktada üzerinde durulması gereken konulardan birisi intiharla ilgili doğru olduğunu zannettiğimiz yanlışlardır.

• Yanlış: Birisiyle yaşamı sonlandırma düşüncesi hakkında konuşmak onda bu düşüncenin oluşmasına hatta yaşamını sonlandırmasına neden olur.

Doğru: Kişiyle yaşamı sonlandırma düşüncesi hakkında konuşmak, kişinin bu duyguları hakkında yardım istemesine ve duygusal yükünü boşaltmasına yardımcı olabilir.

• Yanlış: Yaşamını sonlandırma düşüncesinden bahseden kişi sadece dikkat çekmeye çalışıyordur.

Doğru: Yaşamına son veren kişilerin yaklaşık yüzde 80’ i çevresindeki kişilere bu niyetlerinden bahsetmişlerdir. Bir kişi yaşamı sonlandırma düşüncesi hakkında konuşuyorsa mutlaka ciddiye alınmalıdır!

• Yanlış: Bir kişi yaşamını sonlandırmayı gerçekten istiyorsa onu kimse engelleyemez.

Doğru: Yaşamını sonlandırma düşüncesi olan kişiye zamanında ve doğru destek verildiğinde, bu düşüncelerin önüne geçilebilir.

• Yanlış: Depresyondaki bir kişinin duygusal durumunda düzelme olursa yaşamı sonlandırma isteği azalır.

Doğru: Depresyon yaşayan kişilerde yaşamı sonlandırma riski, yalnızca çökkünlük anlarında değil, enerji ve canlılığın yeniden arttığı dönemde de yüksektir. Çünkü kişi kendini biraz daha iyi hissettiğinde, uzun süredir düşündüğü bu davranışı gerçekleştirecek gücü bulabilir. Bu nedenle depresyon yaşayan birey dışarıdan sakin ve toparlanmış görünse bile, yaşamı sonlandırma riski devam ediyor olabilir. Sağlık Bakanlığı bireylerin ruh sağlığını korumak ve güçlendirmek amacıyla psikososyal destek hizmetlerini yaygınlaştırmakta, toplumu bilinçlendirme çalışmaları yürütmekte ve kriz durumlarında müdahale mekanizmalarını geliştirmektedir. İlimizde de Sivas İl Sağlık Müdürlüğü tarafından, ruh sağlığı hizmetlerinin erişilebilirliğini artırmak, bireylerin yardım arama davranışlarını teşvik etmek ve toplumda farkındalık oluşturmak amacıyla çalışmalar yürütülmektedir. İlimizde hizmet veren hastanelerin Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Poliklinikleri, İl Sağlık Müdürlüğü Sağlıklı Hayat Merkezleri bireylerin ruh sağlığının korunması ve güçlendirilmesi konusunda sağlık hizmeti sunan kuruluşlardır. Psikolojik destek istemek zayıflık değil, aksine bilinçli ve cesur bir adımdır. Unutmayın! “İntihar bir yardım çığlığıdır. Sessiz kalmak değil, fark etmek hayat kurtarır.”