KARADELİK 273 MİLYARI YUTTU AKP’nin Kamu-Özel İşbirliği (KÖİ) modeli kapsamında Yap-İşlet-Devret (YİD) yöntemiyle hayata geçirilen projeler nedeniyle bütçedeki kara delik her geçen yıl büyüdü. KGM’nin gerçekleşmeyen araç geçiş garantileri nedeniyle son 5 yılda 273 milyar lirayı aştı. CHP Genel Başkan Yardımcısı Karasu, hesapsızca verilen ve belli şirketlere aktarılan garantiler nedeniyle, köprü ve otoyolları işletmecisi şirketlerin zenginliklerine zenginlik kattığını vurguladı. İktidarın şimdi devletin elindeki köprüleri ve otoyolları satma girişiminde olduğunu hatırlatan Karasu, “Oradan gelecek parayla, yandaşların bir türlü dolmayan ceplerini dolduracaklar” dedi. ANKARA/ İktidarın Kamu-Özel İşbirliği (KÖİ) ve Yap-İşlet-Devret (YİD) yöntemiyle hayata geçirilen projeler nedeniyle bütçede oluşan kara delik her geçen yıl büyüyor. İktidarın 2019-2024 döneminde ödediği tutar 273.6 milyar TL'ye ulaştı. CHP Genel Başkan Yardımcısı Ulaş Karasu, hesapsızca verilen ve belli şirketlere aktarılan garantiler nedeniyle, köprü ve otoyolları işletmecisi şirketlerin zenginliklerine zenginlik kattığını vurguladı. İktidarın şimdi devletin elindeki köprüleri ve otoyolları satma girişiminde olduğunu hatırlatan Karasu, “Oradan gelecek parayla, yandaşların bir türlü dolmayan ceplerini dolduracaklar” dedi. Sayıştay’ın Karayolları Genel Müdürlüğü’nün (KGM) 2024 yılı mali hesaplarına yönelik yaptığı denetimler YİD projelerinin bütçede oluşturduğu tahribatı bir kez daha gözler önüne serdi. Sayıştay’ın raporuna göre, KGM’nin cari transferler kapsamında 2024 yılında da yaptığı ödemelerin çok önemli bölümünü YİD projeleri için yapılan garanti ödemeleri oluşturdu. Buna göre kurum geçen yıl bütçesinin cari hizmetler kaleminden yaptığı 60.5 milyar lira tutarındaki harcamanın tam 60.2 milyar lirasını garanti ödemeleri oluşturdu. KGM’nin 2024 yılında başlangıç bütçesi, yıl içinde eklenen 26 milyar 492 milyon lira ödenek ile 293 milyar 625 milyon lira oldu ve bütçenin 285 milyar 282 milyon lirasını harcadı. Bu harcamanın 177 milyar 921 milyon liralık bölümünü ise sermaye giderleri kapsamında yapılan ödemeler oluşturdu. Sermaye giderlerinin ardından en büyük gider kalemini de “Cari Transferler” kalemi oluşturdu. Bu kapsamda kurumun yaptığı harcamanın en önemli bölümünü ise YİD projeleri kapsamında yapılan garanti ödemeleri oluşturdu. BÜTÇENİN KARA DELİĞİ Buna göre cari transferler kaleminden yapılan 60.5 milyar lira tutarındaki harcamanın 60.2 milyarlık bölümü garanti ödemelerinden kaynaklandı. KGM’nin YİD projeleri için şirketlere 2024 yılında tamı tamına 60 milyar 294 milyon 708 bin 465 lira ödeme yapıldı. KGM garanti ödemelerini yapabilmek için mevcut yolların bakım ve onarımını bile yapamaz hale geldiğini belirten Karasu, “Geçiş ücretlerinin döviz kurlarına bağlı olması nedeniyle bütçede garanti ödemelerine ayrılan ödenekler kurda yaşanan artışlar nedeniyle bir türlü tutturulamıyor ve yıl içinde sürekli ek ödenek ihtiyacı ortaya çıkıyor” dedi. TORUNLARIMIZ BİLE BORÇLU “Milletin cebinden beş kuruş çıkmayacak” denilerek savunulan bu projelere yapılan garanti ödemelerini ortaya koyan CHP’li Karasu, “Hesapsızca verilen ve belli başlı şirketlere aktarılan garantiler nedeniyle, köprü ve otoyolları işletmecisi şirketlerin zenginliklerine zenginlik katıyor. Üstelik, devlete devir tarihleri dolduğu halde usulsüz sözleşme değişiklikleriyle kimi projeler devlete devredilmeyecek çocuklarımız, torunlarımız bile bu şirketlere borçlu hale getiriliyor!”  dedi.  Karasu, bütçede karadelik haline gelen garanti ödemelerini yapabilmek için iktidarın şimdi de devletin elindeki köprüleri ve otoyolları satma girişiminde olduğunu hatırlatarak, “Oradan gelecek parayla yandaşların bir türlü dolmayan ceplerini dolduracaklar” dedi. CHP Genel Başkan Yardımcısı’nın ortaya koyduğu verilere göre 2019-2024 döneminde yıllara göre cari ödemelerden yapılan garanti ödemeleri şöyle sıralandı:

• 2019: 5.136.754.004,11 TL tutarındaki harcamanın 5.109.568.164,00 TL’si
• 2020: 10.152.046.676,15 TL tutarındaki harcamanın 10.122.358.616,00 TL’si
• 2021: 14.307.305.149,29 TL tutarındaki harcamanın 14.255.620.419,00 TL’si
• 2022: 36.424.498.107,51TL tutarındaki harcamanın 36.359.794.340,00 TL’si
• 2023: 56.997.287.793,00 TL tutarındaki harcamanın 56.824.228.277,00 TL’si
• 2024: 60.587.942.847,00 TL tutarındaki harcamanın 60.294.708.465,00 TL’si