Hız çağında yaşıyoruz ama asıl hızlanan şey zaman değil, unutma kapasitemiz. Dün öfkelendiğimiz bir olay, bugün yeni bir gündemin altında ezilip gidiyor. Toplumsal hafıza, parmaklarımızın kaydırma hızına yeniliyor.
Bir felaket oluyor, birkaç gün üzülüyoruz. Bir haksızlık yaşanıyor, kısa süreli bir tepki veriyoruz. Sonra yeni bir başlık, yeni bir tartışma, yeni bir dikkat dağıtıcı… Unutmak artık bir zayıflık değil, adeta öğretilen bir refleks. Çünkü hatırlamak sorumluluk gerektiriyor.
Unutmamak rahatsız edici bir eylem. Yüzleşmeyi, hesap sormayı, değişimi zorunlu kılıyor. Oysa unutmak konforlu. Hayat kaldığı yerden devam edebiliyor, vicdan sessizleşiyor. Bu yüzden unutmak bireysel değil, toplumsal olarak teşvik ediliyor.
Ama bir toplum sürekli unutuyorsa, aynı hataları tekrar etmeye mahkûmdur. Hafıza sadece geçmişi hatırlamak için değil, geleceği korumak için vardır. Unutmayı değil, hatırlamayı öğrenmemiz gereken bir dönemdeyiz.
Gündelik hayat tam da bu unutma pratiği üzerine kurulu. Sabah işe giderken dinlediğimiz haberle akşam eve dönerken hatırladığımız şey aynı olmuyor. Trafikte sinirlendiğimiz, markette fiyatlara söylenirken yaşadığımız o anlık öfke bile ertesi gün yerini yeni bir yorgunluğa bırakıyor. Her şey çok hızlı geçiyor, çünkü durup düşünmeye vaktimiz yok.
Belki de bu yüzden küçük adaletsizlikler en kolay unutulanlar oluyor. Bir sırada haksızlığa uğrayan, iş yerinde emeği görmezden gelinen, sokakta sesi duyulmayan insanlar… Büyük meseleler konuşulurken gündelik hayatın bu sessiz kırılmaları fark edilmiyor. Unutuldukça normalleşiyor.
Oysa hatırlamak bazen büyük olayları değil, küçük detayları ciddiye almakla başlar. Aynı sorunların tekrar tekrar yaşanmasının nedeni hafızamızın zayıflığı değil, yüzleşmekten kaçmamızdır. Gündelik hayatta “böyle gelmiş böyle gider” dediğimiz her an, unutmayı biraz daha içselleştiriyoruz.
Belki de mesele her şeyi hatırlamak değil; önemli olanı unutmamak. Çünkü unuttuklarımız, fark etmeden hayatımızı yönetmeye devam ediyor
Yorum Yazın